The Greek economy’s Competitiveness: Myths, Reality and Prospects

The sovereign debt crisis brought Greece to the spotlight of world news, albeit in a rather undeserving way. As the country struggles to meet the requirements of its IMF/EU bailout plan but as well to grow out of a recession, attention is finally starting to draw to the core of the Greek economy’s problem: competitiveness, or lack thereof.

Looking back at the time that Greece joined the European Union its GDP stood at 65% of the European average; infrastructure, production capabilities and exports were not that great either. Over the years the Greek economy had to converge to the European average. But how could this happen? It seems that Greece’s and European Union’s plan, either intentional or not was to achieve that through public spending either by raising debt or EU subsidies that eventually trickled down to consumption and real estate. State spending accounts for 50% of the Greek economy and without elaborating further here, much of it as well as of EU subsidies, has been consumed in unproductive ways. This shouldn’t have to be this way, but unfortunately it is. What are the results? An overburdened state budget and a marginalized private sector.

Salary levels and productivity: the facts

The EU with the recently proposed Competitiveness Pact, later renamed to Euro plus Pact, is aiming at raising weak European economies’ competitiveness by taking aim at their wages levels. It’s true that salaries in Greece have increased considerably over the last years, however when compared to European ones are already much lower. Therefore, contrary to simplifications and prejudices, this is not the cause of the problem, at least not the only one. In fact it may as well be its solution.

On the other hand equally important for competitiveness, is what’s produced with this labor cost. Looking at labor productivity we can see that Greeks work more hours than their Northern European counterparts, mainly due to shorter paid leave. At the same time however they produce much less in terms of output value, as indicated by GDP per hour worked. The simplified explanation is that they are not efficient or hard working; the actual one mainly lies with the type of production. The Greek economy is characterized by services and agriculture while Northern Europe’s by high value added/export oriented technological products. In simple words, there’s just as much olive oil one can produce, on the other hand car manufacturing output will always worth more. Ηowever low salaries αρε, Greece would still not be able to grow and converge to EU averages. A vicious cycle..

So what’s the solution?

Greek R&D expenditure accounts for 0.6% of GDP compared to 1.9% for the EU average and a 3% target. In 2000, there were 0.4 patents per 1,000 residents in Greece while the EU average is 2.3. Technology and Computing firms accounted for 6.7% and 2.2% of the Greek economy respectively compared to 19.6% and 7.7% for the EU average. The above figures highlight the backwardation of the Greek economy (Source:
Bust: Greece, the Euro and the Sovereign Debt Crisis, Matthew Lynn, Bloomberg Press, Wiley, 2011). Greeks don’t lack ingenuity as it’s proven by their record around the world; so this situation can change. Successful R&D however requires research infrastructures, sizeable pools of competent R&D personnel, venture capitals and well functioning regulations.

To enable the Greek economy’s transformation to a high value added, robustly growing economy, a well thought long term plan is needed as well as input from prominent investors. If we agree in that then the next question would be which industries to invest in. In our opinion it’s of paramount importance to focus on specific sectors and establish strong local champions that will create exports and jobs, directly and indirectly. Since Greece lacks heavy industry it would be realistic, at least in the medium term, to invest in less capital intensive industries such as software, niche technologies and services while further capitalize on transportation and tourism. Even outsourcing could be an option; Ireland has followed this path. Green technology is another option that can as well offer the additional benefit of reducing oil imports.

Greece, already offers a low cost European base and is currently under a long term overhaul administered by the IMF/EU. Well targeted investment can offer significant benefits to investors and the economy. It will also create employment for scientists and professional and avert another bailout.

Prepared by Pete Chatziplis, CFA, ACCA, MBA. Originally published at the Cosmopolis Greek American Magazine in June 2011.

The articles published here do not necessarily reflect the views of the Transatlantic Business Forum.————–

Aνταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας: Μύθοι, Πραγματικότητα και Προοπτικές
Η κρίση του χρέους έφερε την Ελλάδα στο επίκεντρο των παγκοσμίων ειδήσεων, αν και οχι με τον καλυτερο τρόπο. Καθώς η χώρα αγωνίζεται να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του σχέδιου διάσωσης των ΔΝΤ/ΕΕ, αλλά και να εξελθει απο την υφεση, η προσοχή αρχίζει επιτέλους να στρεφεται στον πυρήνα του προβλήματος: της ελληνικής οικονομίας: το κατα ποσο δηλαδη ειναι ανταγωνιστικη.

Οταν η Ελλάδα προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ΑΕΠ της ανερχοταν στο 65% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Υποδομές, παραγωγικη δυναμικοτητα και εξαγωγες δεν ήταν ιδιαιτερα ισχυρες. Τα επομενα χρόνια η ελληνική οικονομία επρεπε να συγκλίνει προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αλλά πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό; Φαίνεται ότι ο τροπος που επιλεχθηκε τοσο απο την Ελλάδα οσο και την ΕΕ, συνειδητα η οχι, ηταν μέσω δημοσίων δαπανών, είτε αυτες προερχονταν απο την αύξηση του εθνικου χρέους ειτε απο κοινοτικές επιδοτήσεις, οι οποιες κατεληξαν στην καταναλωση και την στεγαστικη αγορα. Οι δημοσιες δαπανες αναλογουν στο 50% της ελληνικής οικονομίας. Χωρίς να επεκταθουμε περαιτερω εδω, ένα μεγάλο μέρος αυτων καθώς και των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων, ειναι αρκετα αποδεκτο οτι έχει αναλωθεί σε μη παραγωγικες χρησεις. Δεν θα επρέπε αναγκαστικα να ισχυει κατι τετοιο, αλλά δυστυχώς ισχυει. Ποια είναι τα αποτελέσματα; Ένας υπερβαρος κρατικος τομεας και ενας περιθωριοποιημένος ιδιωτικος.

Μισθοι και της παραγωγικότητα: η πραγματικη εικονα
Η ΕΕ με το πρόσφατα προταθεν Συμφώνο της Ανταγωνιστικότητας, το οποιο αργότερα μετονομάστηκε σε Σύμφωνο για το Ευρώ, στοχεύει στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των αδύναμων ευρωπαϊκών οικονομιών, επικεντρωνοντας κυριως στα επίπεδα των μισθών τους. Είναι αλήθεια ότι οι μισθοί στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ωστόσο ειναι χαμηλότεροι σε σύγκριση με πολλους ευρωπαϊκους. Ως εκ τούτου, αποφευγωντας απλουστεύσεις και προκαταλήψεις, οι μισθοι δεν είναι η αιτία του προβλήματος, τουλάχιστον όχι μόνο αυτη. Στην πραγματικότητα, μπορεί επίσης να είναι και η λύση του.

Εξίσου σημαντική για την ανταγωνιστηκοτητα, είναι και το τι παραγεται με αυτο το εργατικο κοστος. Αν αναλυσουμε την παραγωγικότητα της εργασίας μπορούμε να δούμε ότι οι Έλληνες δουλευουν περισσότερες ώρες από τους Βόρειοευρωπαίους, κυρίως λόγω της μικρότερης άδειας που παιρνουν. Την ίδια στιγμή όμως παράγουν πολύ λιγότερη αξια, όπως προκύπτει από το μεγεθος του ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας. Η ευκολη εξηγηση ειναι οτι δεν ειναι αποτελεσματικοι η εργατικοι, αλλα η αιτια βρισκεται κυριως στο παραγωμενο προιον. Η ελληνική οικονομία χαρακτηρίζεται από τις υπηρεσίες και τη γεωργία ενώ της Βόρειας Ευρώπης απο τα υψηλής προστιθέμενης αξίας και εξαγωγικού προσανατολισμού τεχνολογικα προϊόντα. Mε απλα λογια οσο ελαιολαδο και να παραχθει αυτο δεν μπορει να ειναι πιο προσοδοφορο απο την παραγωγη αυτοκινητων. Οσο χαμηλοί και να γινουν οι μισθοί, η Ελλάδα θα εξακολουθει να μην είναι σε θέση να αναπτυχθει και να συγκλίνει με τους Ευρωπαϊκους μέσους όρους. Ένας φαύλος κύκλος ..

Ποια είναι η λύση λοιπον;
Η δαπανη για ερευνα στην Ελλαδα αντιπροσωπευει το 0,6% του ΑΕΠ έναντι 1,9% για το μέσο όρο της ΕΕ και το στόχο του 3%. Το 2000 αναλογουσαν 0,4 διπλώματα ευρεσιτεχνίας ανά 1.000 κατοίκους στην Ελλάδα, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 2,3. Τεχνολογικες επιχειρήσεις και επιχειρησεις πληροφορικής αντιπροσώπευαν το 6,7% και 2,2% της ελληνικής οικονομίας αντιστοίχως, σε σύγκριση με 19,6% και 7,7% για τον μεσο ορο της Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα παραπάνω στοιχεία υπογραμμίζουν την καθυστερηση της ελληνικής οικονομίας. Οι Έλληνες δεν υστερουν σε εφευρετικότητα όπως αποδεικνυεται από τις επιδοσεις τους σε ολον τον κόσμο. Συνεπως αυτή η κατάσταση μπορεί να αλλάξει. Για να αποδωσει η ερευνητικη δραστηριοτητα ομως απαιτουνται ερευνητικες υποδομές, σημαντικος αριθμος ικανου ερευνητικου προσωπικού, χρηματοδοτικα κεφαλαια (venture capital) και ορθο θεσμικο πλαισιο. Η ερευνα δεν μπορει να αποδώσει απο μονη της.

Για να μπορέσει η ελληνική οικονομία να μετασχηματισθει σε μια δυναμικά αναπτυσσόμενη οικονομια υψηλής προστιθέμενης αξίας, χρειαζεται ένα καλά μελετημένο μακροπρόθεσμο σχέδιο και ιδεες απο σημαντικους επενδυτες. Αν συμφωνούμε σε αυτό, τοτε το επόμενο ερώτημα πρεπει είναι σε ποιους τομείς θα πρεπει να κατευθυνθουν οι επενδύσεις. Κατά τη γνώμη μας, θα είναι πολυ σημαντικο να επικεντρωθεί η επενδυτικη δραστηριοτητα στη δημιουργια μεγαλων επιχειρησεων που θα δημιουργήσουν εξαγωγές και θέσεις απασχόλησης, τοσο άμεσα οσο και έμμεσα. Δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει σημαντικη βαριά βιομηχανία, θα ήταν ρεαλιστικό, τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα, να επενδυσει σε τομεις χαμηλης εντασεως κεφαλαιου, όπως η πληροφορικη, ορισμενες εξειδικευμενες εφαρμογες υψηλης τεχνολογιας και φυσικα να αξιοποίησει περαιτερω τις δυνατοτητες που υπαρχουν σε μεταφορες και τουρισμο. Ακόμη και η αναληψη δραστηριοτητων απο αλλες εταιριες (outsourcing) θα μπορούσε να είναι μια επιλογή. Η Ιρλανδία έχει ακολουθήσει αυτό την πρακτικη. Οι εναλλακτικες μορφες ενεργειας είναι μια άλλη επιλογή που μπορεί επίσης να προσφέρουν το πρόσθετο οφελος της μείωσης των εισαγωγών πετρελαίου.

H Ελλάδα, προσφερει μια χαμηλου κόστους παραγωγικη βαση στην ευρωπαϊκή και βρισκεται υπο αναδιάρθρωση υπο την επιβλεψη του ΔΝΤ και της ΕΕ. Καλα στοχευμένες επενδύσεις μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη για τους επενδυτές και την οικονομία. Θα δημιουργήσει επίσης απασχόληση επιστημόνων και επαγγελματιών και να αποτρέψει μια αλλη οικονομικη κριση.


Συντάχθηκε από: Παναγιώτη Χατζηπλή, CFA, ACCA, MBA. Αρχικά δημοσιεύθηκε στο Ελληνοαμερικανικό περιοδικό Cosmopolis, Ιούλιος 2011.

Οι απόψεις που εκφράζονται στο ιστολόγιο αυτό δεν απηχούν υποχρεωτικά τις απόψεις του Transatlantic Business Forum.————–

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s